PCOS wordt PMOS
Naar aanleiding van een een nieuwe study van The Lancet, wordt de naam PCOS in de vuilbak gegooid. Vaarwel polycystische eierstokken!
Hallo: Polyendocrine metabolic ovarian syndrome, ofwel PMOS dus.
Waarom klopte de term 'PCOS' niet?
Ten eerste zijn cysten op de eierstokken maar één van de criteria om aan te voldoen om de diagnose te kunnen stellen. Het probleem is dat de diagnose bijna enkel viel bij de gynaecoloog, tijdens een echo, bij het zien van… cysten op de eierstokken.
Boem, diagnose van PCOS. Verdere info?
Niet nodig, gewoon de pil nemen. Wil je zwanger worden?
Geen probleem, daar hebben we een andere pil voor. En als dat niet lukt, is er nog altijd IVF.
Deze zienswijze
1. miste VOLLEDIG de onderliggende metabole problematiek (insuline!)
2. Miste heel veel gevallen van PCOS die geen cysten hebben (tot wel 70%!)
3. Reduceerde het tot een gynaecologisch probleem waardoor de gynaecoloog de enige is die er iets over te zeggen had
4. Zorgde er bijgevolg ook voor dat de behandeling niet in lijn was met het effectieve onderliggende probleem.
Recht uit het onderzoek:
PCOS werd lange tijd vooral gezien als een gynaecologische of ovariële aandoening, maar groeiend onderzoek, evidence-syntheses en internationale richtlijnen tonen aan dat PCOS wordt gedreven door endocriene verstoringen in insuline, androgenen en neuro-endocriene en ovariële hormonen.
De kenmerken kunnen
- Metabool zijn (obesitas, dysglykemie, type 2 diabetes, hypertensie, dyslipidemie, metabolisch geassocieerde steatotische leverziekte, hart- en vaatziekten en slaapapneu)
- Reproductief (ovulatiestoornissen, onregelmatige cycli, onvruchtbaarheid, zwangerschapscomplicaties en endometriumkanker)
- Psychologisch (depressie, angst, verminderde levenskwaliteit en eetstoornissen)
- Dermatologisch (acne, alopecia en hirsutisme).
Dat is al een veel uitgebreider verhaal dan “voldoe je aan minstens twee van de volgende zaken”:
- Oligo-anovulatie (dus weinig, onregelmatig of geen eisprongen)
- Klinisch of biochemisch hyperandrogenisme (haar op je lijf, overal behalve op je hoofd, waar je het wil)
- Polycysteuze eierstokken op echo of een verhoogd anti-Müllerriaan hormoon (AMH)
Dit keek hoofdzakelijk naar wat klinisch zichtbaar is. Het biochemische stuk (bloedanalyse) werd hier niet ontkend maar in mijn ervaring bijna nooit onderzocht in de praktijk.
PCOS/PMOS is geen gynaecologisch probleem; het gynaecologische aspect is de top van de ijsberg. Het is wat je ziet en het is wat je denkt dat je probleem is, maar in realiteit is het de 80% die er onder zit, die je probleem is én waar het antwoord ligt.
De nieuwe naam omvat drie systemen om naar te kijken:
Poly-endocrien: meerdere hormonen tegelijk — insuline, androgenen, AMH — niet slechts één.
Metabool: insulineresistentie speelt mee in 85% van de gevallen. Zelfs bij 75% van de slanke vrouwen met PMOS. Jep, je leest dat goed!
Ovarieel: ja, de eierstok is betrokken. Maar als gevolg van de hormonale en metabole disbalans — niet als oorzaak.
Dat is al een hele verbetering.
Natuurlijk, functioneel kijken brengt ons nog verder. 😊 Er zijn meer lagen aan! Ik check zelf:
Metabole gezondheid —het inzicht dat insulineresistentie androgeenoverproductie aandrijft.
Vruchtbaarheidshormonen — verstoorde eisprong, verhoogde androgenen, gewijzigd AMH.
Ontstekingen — laaggradige inflammatie en insulineresistentie -> die voeden elkaar.
Zenuwstelsel en bijnieren— cortisolpatronen beïnvloeden insulinegevoeligheid én eisprong.
Darm-vruchtbaarheidsas — je darmflora beïnvloedt oestrogeenmetabolisme en systemische ontstekingen. Je lever speelt hier ook een heel belangrijke rol!
Nu goed, PMOS houdt al veel meer steek want het ziektebeeld dat PCOS pretendeerde te omvatten, klopte voor geen meter met de naam. De nieuwe interpretatie is veel vollediger, veel meer in lijn met wat functionele geneeskunde al lang weet.
Wat volgt nu?
Een begeleide overgangsperiode van 3 jaar met monitoring en evaluatie, aandacht voor nieuw opkomend bewijs rond subtypes, en verfijning van de terminologie naarmate het wetenschappelijke inzicht evolueert.
Dit zal leiden tot integratie in de internationale richtlijn, die al in 195 landen wordt gebruikt en waarvan de volgende update gepland staat voor 2028.
Dus ik stel voor dat je je adem niet in houdt 😉 Zaken op z’n niveau duren nu eenmaal vele jaren eer we verandering gaan zien in de praktijk, maar dit is zonder meer een stap in de goeie richting!
Dus ik ben er blij mee!
De voorbije 12 jaar heb al aan elke vrouw met een diagnose van PCOS gevraagd “is je insuline gecheckt”.
Niet één keer was het antwoord “ja”. Geen enkele dokter of gynaecoloog had verder gekeken naar de onderliggende metabole problematiek.
Weinig verrassend, ik heb zelf ook ooit de diagnose gekregen en de uitleg ging niet verder dan “als je de pil niet wil nemen, kan ik niks voor u doen. Maar zwanger worden gaat niet gemakkelijk zijn”.
En dat was het dan (ik heb het helemaal zelf gefikst natuurlijk).
Dus ja, het beeld dat nu geschetst wordt, is veel uitgebreider en vollediger en gaat wel naar de oorzaak!
De oude naam wees namelijk naar het verkeerde orgaan.
Wat PCOS ons bracht:
de pil om de cyclus te maskeren, ovulatie-inductie als enige oplossing, de opmerking "val gewoon af", en symptoombestrijding.
Wat PMOS brengt: insulineresistentie eerst aanpakken, ontstekingen kalmeren, het zenuwstelsel ondersteunen, de oorzaak behandelen.
Nouja, dat is toch de bedoeling!
Bron: https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(26)00717-8/fulltext
